Prof.Dr EKREM ÇULFA
  26-04-2021 14:18:00

İlişki Terapisine Hangi Durumlarda Gidilmelidir ?

İlişki Terapisine Hangi Durumlarda Gidilmelidir ?
 
Günümüz koşullarında bir yerde insan ve insanlar arası ilişkiler söz konusu olduğunda dikkate almamız gereken kavramlardan biride hiç şüphesiz " ünsiyet ” kavramıdır. Çünkü “ ünsiyet “ kelimesi ile insan kelimesi etimolojik (kelime köken bilimi) anlamda çok yakın temas halindedirler; ikisi eş kökenlidir. 
 
Ünsiyet Nedir?
 
Ünsiyet kelimesi içerisinde yakınlık, dostluk anlamlarını da taşır. Bu açıdan bakıldığında insan dediğimizde aynı zamanda ünsiyet sahibi bir varlığı; yani yakınlık kuran, dost olan bir varlığı da kastetmiş oluyoruz. Bu, ünsiyet oluşturmanın (yakın ilişki kurmanın) insan olarak bizim ismimizde kayıtlı olduğu anlamına gelir. Ben bunu, insanın varoluşsal olarak ilişki kurmaya, yakınlık oluşturmaya mecburiyeti olarak algılıyorum: " varoluşsal ilişki ihtiyacı ”.
 
Varoluşsal ilişki ihtiyacı nedir ?
 
Varoluşsal ilişki ihtiyacı, insanın ancak ve ancak sahici, doyum verici, yakınlık içeren bir ilişki kurduğunda/kurabildiğinde " insan ” olabileceğini ifade eder. Ünsiyet kuramayan bir varlık olarak insan, hep bir yanı eksik kalacaktır. Ünsiyet, yakınlık, ilişki insanın bu anlamda tamamlayıcı unsurlarından biridir. 
 
Kadın ve erkek, eril ve dişil, anima ve animus insanlığın farklı (tamamen ayrı değil) iki yanı/yüzüdür. Bu iki yan, kendini anlamak ve tamamlanmak için kendisi dışındaki yana (eril dişile, dişil erile) ihtiyaç duyar. Bence bu da varoluşsal bir durumdur; çünkü insan böyle (farklı)yaratılmıştır. Tüm insanların eril ya da dişil olduğu bir dünyayı şu anki algımızla anlama şansımız azdır. Dolayısıyla biz insanoğlu olarak başka bir mecburiyete daha tabiyiz: " varoluşsal öteki yan ihtiyacı ”. 
 
Varoluşsal öteki yan ihtiyacı nedir? 
 
Varoluşsal öteki yan ihtiyacı, bizim tam bir " insan ” olabilmemiz için insanlığın öteki yanı ile de doyum verici bir ilişki kurmaya/kurabilmeye ihtiyacımız olduğunu dile getirir. Öteki yan/karşı cins ile doyum verici bir ilişki kurmak, öteki yana ihtiyaç duymak kendi cinsimize olan ihtiyaçtan daha fazladır. Çünkü bizde olmayanlar hem cinsimize oranla karşı cinste daha fazladır. Adem yeryüzüne inmeden önce, bulunduğu yerde kendisine bir arkadaş istemiş ve ona Havva arkadaş kılınmıştır; başka bir Adem değil !!!
 
Bir İnsanın karşılaştığı problemlerin ana kaynakları nelerdir?
 
İnsanoğlunun yaşadığı iletişim, uyum ve doyum gibi pek çok önemli probleme, uygun şekilde gideril(e)meyen "varoluşsal ilişki ihtiyacı” ve "varoluşsal öteki yan ihtiyacı” nın sebep olduğunu düşünüyorum. Öfkemiz, hırsımız, kavgamız, incinmişliğimiz, kırılmışlığımız, yalnızlığımız vb. bu temel insani ihtiyaçlarımızı yeterince gideremediğimiz için ortaya çıkıyor. Bu durum, doyum verici bir ilişkinin pek çok problemimize çözüm kaynağı olduğu anlamına da gelmektedir aynı zamanda. 
 
İlişki Terapisi Nedir? İlişki Terapisi alanların kazanımları nelerdir?
 
İlişki terapisi " doyum verici bir ilişki gerçekleştirmeye dönük psikoterapötik çaba ” yı ifade eder. İlişki terapisi çok genel anlamda bir insani ilişkiyi çağrıştırabilir; arkadaşlık ilişkisi, ebeveyn-çocuk  ilişkisi, gelin-kaynana ilişkisi, işçi-iş veren ilişkisi vb. Tüm insani ilişkiler için düzeltme çabası güdülebilir; ancak ilişki terapisinde kastedilen kadın ve erkek arasındaki özel, duygusal, yakın ilişkidir.
 
İlişki Terapisinde temel amaç nedir ?
 
İlişki terapisinde temel amaç doyum verici, tatmin edici bir kadın-erkek ilişkisi tesis etmektir. Bir ilişkinin doyum vericiliğini tarafların ilişkiden beklentileri ve ilişkiden elde ettikleri oluşturur.
 
Bir İlişkinin doyum verici olup olmadığına en pratik olarak, nasıl anlarız ?
 
Beklenti ile elde edilen arasındaki fark ne kadar az ise ilişki o kadar doyum verici demektir. Bu açıdan bakıldığında her ilişki özeldir ve özneldir. Dolayısıyla tüm insanlık için katı, standart bir " ilişki terapisi hedefi ” ya da " doyum verici ilişki kriterleri ” belirlemek çok zordur. 
 
Her psikoterapi ekolü ve her psikoterapist belirli ilişki paradigmalarını esas olarak kabul eder. Bu esaslar ilişki pratiğinin/uygulamalarının özünü oluşturur; uygulamalara şekil verir. 
 
İlişki Terapisi ile ilgili temel paradigmalar nelerdir?
 
İlişki Terapisi ile ilgili temel paradigmalarımızı şöyle ifade edebiliriz:
 
1. İnsanın ilişkiye ihtiyacı vardır; Yazımın giriş kısmında da belirttiğim üzere kadın erkek ilişkisi insanlar için bir lüks değil; varoluşsal bir ihtiyaçtır. İnsanın doyum verici bir kadın erkek ilişkisi yaşadığı oranda kendisi (ünsiyet sahibi bir insan) olabilir.
 
2. İlişkiler insani ihtiyaçlarımızı gidermek için gerçekleştirilirler: Tüm insani eylemler bir ihtiyacı gidermeye dönük gerçekleştirilirler. Söz konusu ihtiyaçların bilincinde olup olmamamız bu durumu değiştirmez. Dolayısıyla bir ilişkiden memnun olmadığımızı söylediğimizde, o ilişki içerisinde bazı temel ihtiyaçlarımızın karşılanmadığı ifade ediyoruzdur. Bu temel insani ihtiyaçlarımıza dair pek çok kuramcı pek çok farklı kategorizasyon yapmıştır. Güven (insanlara ve dünyaya), sevilme, sevme, ait olma, önemsenme, kabul edilme, beğenilme, güçlü olma, doğal/spontan olma, yapabilirlik, eğlenebilme, özgür olma, hayatta anlam bulma vb. bu temel ihtiyaçlar arasında merkezi konumda yer alır. Bu ihtiyaçlar giderildiği oranda ilişki doyum verici olur. İlişki terapisi bir anlamda, ilişki içerisindeki insanların bu ihtiyaçlarını uygun yollarla gidermelerini sağlamaktır.
 
 
3. İlişkiler psikolojik problemlerin oluşumunda ve sağaltımında rol alırlar: W. Glasser “ Mutsuz insanların en büyük ortak özelliklerinden birinin, önemsedikleri bir insanla problemli ilişki yaşamaları olduğunu söylüyor. “ Yaşanamayan doyum verici ilişkilerin olumsuz sonuçlarını ilişki terapilerine gelen danışanlarımızda sıklıkla gözlemleyebiliyoruz. İlişkilerde aldatılma, önemsenmeme, sevilmeme, dikkate alınmama, özgürlüklerin kısıtlanması vb. insanlarda mutsuzluk, ümitsizlik, karamsarlık, anlamsızlık, çaresizlik gibi katlanılması zor duygular ortaya çıkartıyor. Bununla birlikte, doyum verici bir ilişkinin psikolojik ve fizyolojik sağlık üzerinde olumlu/iyileştirici etkileri olduğu yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda görülmektedir. Doyum verici bir ilişki ile birlikte insanların daha sıcak, daha anlayışlı, daha umutlu, daha mutlu vb. olduklarını günlük hayatımızda da gözlemleyebiliyoruz. Bu durumu bir Anadolu sözü çok güzel ifade eder: " İnsan insanın zehrini alır!” Bu bakış " İnsan insanın kurdudur! ” bakışıyla taban tabana zıttır. Ortaya çıkardıkları sonuçları dikkate aldığımızda hangi yaklaşımı benimsememiz gerektiği daha bir önem kazanır!
 
4. Problemli ilişkiler daha doyum verici hale getirilebilir: Her ilişkinin daha doyum verici hale gelme şansı her zaman vardır. Ancak buradaki temel şart ilişkiyi oluşturan tarafların bunu istiyor olmalarıdır. Genelde insanlar ilişkilerde bekleyen, isteyen rolünü üstlenirler. Çiftlerden her iki taraf da vermeden istediği sürece hiç bir taraf hiçbir şey elde edemez. Bu yüzden ilişki terapisinde ilk fark ettirilmeye çalışılan şey problemlerin çözümü için her iki tarafın da aktif rol almasının gerekliliği ve alış-veriş dengesinin kurulmasıdır. Şayet kadın ve erkek " Ben bu ilişkiyi daha iyi hale getirmek istiyorum” derse ilişki terapisinde yol alınabilir. W. Glasser bu durumu " Çözüm dairesine girmek ” şeklinde ifade eder. Terapist bu noktada, tarafların aşamadığı noktaları görmelerinde ve etkin çözüm yolları üretmelerinde kendilerine yardımcı olur. 
 
 
5. Problemli ilişkilerde her iki tarafın da rolü vardır: Pek çok insan, doyum vermeyen bir ilişkide kendini kurban olarak algılar; İlişkide tüm yaşananlarda kendisinin hiç bir etkisinin olmadığını ve olamayacağını, kötü bir kaderi yaşadığını vb. düşünür. Oysa asla unutulmalıdır ki hiçbir şey yapmamak da bir şey yapmaktır. Tabi ki kişilik bozukluğu olan bir insanla bir şekilde ilişki içinde olma ihtimalimiz vardır; ancak bu durumda bile ilişkinin oluşumunda ya da sürdürülmesinde bizim etkimiz sandığımızdan daha fazladır. Bazen de insanlar ilişkideki problemlerin çözümü için çaba sarf etmeyi, karşı tarafı değiştirmek olarak algılarlar. Oysa başkalarını değiştirme gücümüz çoğunlukla yoktur; sadece başkalarına sadece etki edebiliriz. Hep aklımızın bir köşesinde tutalım ki; tutum ve davranışları üzerinde kontrol sahibi olabileceğimiz sadece ve sadece kendimiziz. 
 
6. İlişki terapisinin temel amacı tarafları "terapist eş” haline getirmektir: Herkes bir ilişkiye insani ihtiyaçlarını gidermek için girer; ancak bu ihtiyaçların giderilmesi (sevilme, onaylanma, beğenilme vb.) karşı tarafın elindedir. Dolayısıyla bir ilişkinin doyum vericiliğini belirleyen şey, tarafların karşı tarafın ihtiyaçlarını ne oranda belirledikleri ve giderdikleridir. Bu noktada eşler, adeta birer terapist rolü üstlenmelidir. Terapist olmaktan kasıt karşı tarafın ihtiyaçlarını anlamaya çalışmak ve o ihtiyaçların belirlenip giderilmesinde kendisine yardımcı olmaktır. Aksine sürekli psikolog, terapist kalmak ve rol karmaşasına neden olmak ilişkiyi bozar. Bir insana yardım etmenin, insanın " zehrini almanın ” da başlı başına iyileştirici bir etkisi vardır. Her iki taraf karşısındakinin ihtiyacını gidermeye çalışırsa, iki tarafta doyum elde eder. Ancak her iki taraf da sadece beklenti veya sürekli vermeden alıcılık içerisinde olursa hiç bir taraf hiç bir şey elde edemez. Bazen de taraflardan sadece birisi almadan verici halde olur; bu ise uzun vadede bıkkınlık, karşılık alamama gibi problemler ortaya çıkartır. Çiftler birbirlerini yok ederek yok olurlar, sadece var ederek birlikte var olabilirler.
 
 
7. Gerektiğinde Terapist eş olmak öğrenilebilir:
İnsanlar karşı tarafın ihtiyaçlarını anlama noktasında her zaman yeterli olmayabilirler. Psikoterapist tarafların kendilerine, karşı tarafa ve ilişkilerine daha farklı ve doyum verici açılardan bakmalarına yardımcı olur.
 
8. İlişki terapisi bir süreçtir: İnsan alışkanlıklarının çocuğudur ve alışkanlıkları değiştirmek çok zordur. Zaman zaman danışanlarımın " Ben eşime yardımcı olmak istiyorum; ama elimden başka bir şey gelmiyor!” dediğine şahit oluyoruz. Bu çok anlaşılır bir şeydir. Çünkü insan doğduğu andan itibaren kişisel bakış açıları ve davranış kalıpları oluşturur zamanla bunlar katılaşır ve değişmezmiş gibi algılanır. Dolayısıyla değişim de uzun ve zahmetli bir süreci gerektirir. İnsan ise, doyum verici bir ilişki oluşturmak için yeni şeyler öğrenmekle, problemli bir ilişkinin alışkanlığı arasında tercih yapmak durumundadır.
 
İlişki terapisi veya evlilik terapisi olarak adlandırılan psikoterapilere sıklıkla kronikleşmiş bazı ilişki sorunlarıyla başa çıkabilmek ya da ani gelişen yaşamsal ve ilişkisel krizlerin üstesinden gelmek amacıyla 05447243650 den uzman ilişki terapistlerimize başvuruda bulunabilirsiniz. 
 
Tüm çiftlerin ilişkilerinde zaman zaman gök gürler, şimşek çakar ve belirli bir süre sonra güneş açar bu bir yaşam belirtisidir. Ama sürekli karanlık tünellerde ilişki yaşanmaz. İlişki kalitenizi arttırmak ve çözümsüz gibi gözüken yıllanmış sorunlarınızı çözmek istiyorsanız profesyonel çiftler olun ve gerekirse bunun için profesyonel yardım alın.
 
Bir sonraki yazımda görüşmek üzere hoşça, dostça ve iletişimde kalın.
  Bu yazı 2370 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • PUAN DURUMU
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Fenerbahçe 13 9 2 2 36 14 29 +22
    2 Galatasaray 13 8 2 3 23 10 27 +13
    3 Adana Demirspor 13 6 1 6 24 14 24 +10
    4 Konyaspor 14 6 2 6 16 9 24 +7
    5 Başakşehir FK 13 7 3 3 19 15 24 +4
    6 Kayserispor 14 7 5 2 20 15 23 +5
    7 Trabzonspor 13 6 2 5 19 16 23 +3
    8 Beşiktaş 13 6 3 4 26 18 22 +8
    9 Alanyaspor 14 4 5 5 19 24 17 -5
    10 Gaziantep FK 13 4 5 4 19 19 16 0
    11 Antalyaspor 12 5 6 1 19 21 16 -2
    12 Giresunspor 13 4 6 3 13 20 15 -7
    13 Kasımpaşa 13 4 6 3 11 22 15 -11
    14 Hatayspor 13 4 7 2 12 22 14 -10
    15 Fatih Karagümrük 13 3 6 4 24 27 13 -3
    16 MKE Ankaragücü 13 3 6 4 16 21 13 -5
    17 Sivasspor 14 2 7 5 13 19 11 -6
    18 İstanbulspor 13 2 9 2 12 26 8 -14
    19 Ümraniyespor 13 1 8 4 15 24 7 -9
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Eyüpspor 13 9 1 3 21 9 30 +12
    2 Pendikspor 13 7 3 3 20 9 24 +11
    3 Keçiörengücü 13 7 3 3 25 18 24 +7
    4 Samsunspor 13 6 2 5 19 12 23 +7
    5 Boluspor 12 6 2 4 13 7 22 +6
    6 Bodrumspor 12 6 3 3 22 15 21 +7
    7 Manisa FK 13 5 3 5 19 19 20 0
    8 Çaykur Rizespor 12 4 1 7 17 9 19 +8
    9 Bandırmaspor 12 4 2 6 14 14 18 0
    10 Göztepe 12 5 5 2 12 11 17 +1
    11 Adanaspor 14 4 5 5 22 22 17 0
    12 Sakaryaspor 13 5 7 1 19 22 16 -3
    13 Altay 13 3 4 6 11 13 15 -2
    14 Erzurumspor FK 13 3 5 5 14 19 14 -5
    15 Tuzlaspor 12 3 6 3 15 18 12 -3
    16 Altınordu 13 3 7 3 13 23 12 -10
    17 Yeni Malatyaspor 14 2 8 4 14 24 10 -10
    18 Gençlerbirliği 12 1 7 4 13 23 7 -10
    19 Denizlispor 13 1 10 2 10 26 5 -16
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Bucaspor 1928 14 9 1 4 22 7 31 +15
    2 Kocaelispor 14 9 1 4 29 15 31 +14
    3 İskenderunspor A.Ş. 14 9 2 3 20 10 30 +10
    4 Karacabey Belediye Spor 14 8 1 5 20 8 29 +12
    5 1461 Trabzon FK 14 6 3 5 15 9 23 +6
    6 Serik Belediyespor 14 6 3 5 18 15 23 +3
    7 Zonguldak Kömürspor 14 7 5 2 16 17 23 -1
    8 Ankara Demirspor 14 5 3 6 16 8 21 +8
    9 Kırklarelispor 14 5 3 6 15 13 21 +2
    10 Van Spor FK 14 5 4 5 14 14 20 0
    11 Etimesgut Belediyespor 14 4 5 5 19 16 17 +3
    12 Fethiyespor 14 4 7 3 18 24 15 -6
    13 Kastamonuspor 14 3 6 5 14 19 14 -5
    14 Sarıyer 14 2 5 7 16 22 13 -6
    15 Uşak Spor 14 3 7 4 10 20 13 -10
    16 Adıyaman FK 14 2 6 6 12 17 12 -5
    17 Kırşehir FSK 14 2 6 6 12 17 12 -5
    18 Balıkesirspor 14 3 8 3 9 19 12 -10
    19 Diyarbekir Spor 14 1 8 5 13 24 8 -11
    20 Pazarspor 14 1 10 3 10 24 6 -14
    Takım O G M B A Y P AV
    1 Yeni Mersin İY 12 10 1 1 18 5 31 +13
    2 52 Orduspor FK 12 7 3 2 20 12 23 +8
    3 Karşıyaka 12 7 3 2 14 6 23 +8
    4 Karaköprü Belediyespor 12 5 2 5 12 5 20 +7
    5 Belediye Kütahyaspor 12 5 2 5 17 11 20 +6
    6 Belediye Derincespor 12 5 2 5 14 13 20 +1
    7 Ağrı 1970 Spor 12 5 3 4 9 7 19 +2
    8 Hacettepe 1945 12 5 3 4 15 14 19 +1
    9 Nevşehir Belediyespor 12 4 4 4 15 14 16 +1
    10 1922 Konyaspor 12 5 6 1 14 17 16 -3
    11 1954 Kelkit Bld.Spor 12 3 3 6 8 8 15 0
    12 Çatalcaspor 12 4 6 2 13 12 14 +1
    13 Elazığspor 12 4 6 2 12 18 14 -6
    14 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 12 3 6 3 10 15 12 -5
    15 Şile Yıldızspor 12 1 5 6 9 12 9 -3
    16 Yomraspor 12 2 7 3 7 13 9 -6
    17 Eskişehirspor 12 2 7 3 12 25 9 -13
    18 Edirnespor 12 2 10 0 8 20 6 -12
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     25/12/2022 Adana Demirspor vs Fatih Karagümrük
     25/12/2022 Antalyaspor vs MKE Ankaragücü
     25/12/2022 Galatasaray vs İstanbulspor
     25/12/2022 Gaziantep FK vs Beşiktaş
     25/12/2022 Hatayspor vs Giresunspor
     25/12/2022 Kasımpaşa vs Sivasspor
     25/12/2022 Konyaspor vs Alanyaspor
     25/12/2022 Trabzonspor vs Fenerbahçe
     25/12/2022 Ümraniyespor vs Başakşehir FK
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     20/11/2022 Bodrumspor vs Tuzlaspor
     20/11/2022 Çaykur Rizespor vs Boluspor
     20/11/2022 Eyüpspor vs Göztepe
     20/11/2022 Sakaryaspor vs Bandırmaspor
     21/11/2022 Altay vs Gençlerbirliği
     25/11/2022 Denizlispor vs Bodrumspor
     26/11/2022 Tuzlaspor vs Yeni Malatyaspor
     26/11/2022 Boluspor vs Sakaryaspor
     26/11/2022 Gençlerbirliği vs Çaykur Rizespor
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     20/11/2022 Ankara Demirspor vs Karacabey Belediye Spor
     20/11/2022 Balıkesirspor vs Fethiyespor
     20/11/2022 Bucaspor 1928 vs Adıyaman FK
     20/11/2022 Kastamonuspor vs Etimesgut Belediyespor
     20/11/2022 Kırşehir Futbol Spor Kulübü vs İskenderunspor A.Ş.
     20/11/2022 Kocaelispor vs Diyarbekir Spor
     20/11/2022 Pazarspor vs Kırklarelispor
     20/11/2022 Sarıyer vs Zonguldak Kömürspor
     20/11/2022 Serik Belediyespor vs Van Spor FK
     20/11/2022 Uşak Spor vs 1461 Trabzon FK
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
     23/11/2022 Edirnespor vs Belediye Derincespor
     23/11/2022 Eskişehirspor vs 52 Orduspor FK
     23/11/2022 Hacettepe 1945 vs Belediye Kütahyaspor
     23/11/2022 Karaköprü Belediyespor vs Yeni Mersin İdman Yurdu
     23/11/2022 Karşıyaka vs Çatalcaspor
     23/11/2022 Şile Yıldızspor vs Elazığspor
     23/11/2022 Yomraspor vs Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü
     23/11/2022 1922 Konyaspor vs Nevşehir Belediyespor
     23/11/2022 1954 Kelkit Bld.Spor vs Ağrı 1970 Spor
    HABER ARŞİVİ
    ŞANS OYUNLARI
    YUKARI